Text Size

Bezuinigingen GGZ: te gek voor woorden!

Protestmanifestatie woensdag 29 juni, 15.00 uur, Plein, Den Haag

Minister Schippers heeft bezuinigingen van in totaal 600 miljoen euro aangekondigd op de geestelijke gezondheidszorg. Cliënten moeten forse eigen bijdragen gaan betalen, niet alleen voor de laagdrempelige “eerstelijns”- zorg, maar ook voor de psychiater. Dit komt bovenop de reeks verslechteringen die al doorgevoerd zijn, en die een ravage aanrichten in de GGZ. De bezuinigingen zijn te gek voor woorden! De meest kwetsbare groep wordt gepakt en steeds meer mensen zullen uitgesloten worden van ondersteuning en zorg, met alle gevolgen van dien.

Barbara Veger, werkzaam in de GGZ

De laatste jaren vallen er harde klappen in de GGZ. Al eerder doorgevoerde bezuinigingen leiden ertoe, dat steeds meer GGZ-instellingen in de financiële problemen komen. De reorganisaties, bezuinigingen en ontslagen binnen de instellingen zijn niet van de lucht. Zorgkantoren vergoeden minder, waardoor instellingen minder geld binnen krijgen terwijl ze dezelfde kosten maken. Andere instellingen anticiperen alvast op de uitkleding van de AWBZ; een deel van de activiteiten die nu nog daaruit gefinancierd wordt (zoals inloop en begeleiding), worden overgeheveld naar de gemeente (WMO), wat gepaard zal gaan met bezuinigingen. Zo heeft mijn eigen instelling al een dagactiviteitencentrum gesloten, komt een tweede dit jaar aan de beurt en wordt onze afdeling woonbegeleiding opgeheven.

Het persoonsgebonden budget (PGB) wil de regering zo goed als afschaffen. Voor veel mensen is het PGB een manier om zelf te kunnen kiezen wat voor zorg of ondersteuning ze krijgen. Waar moeten deze mensen heen? Ze kunnen zorg in natura aanvragen, maar de regels daarvoor zijn zodanig aangescherpt dat veel mensen buiten de boot vallen, terwijl ze zorg of ondersteuning wel hard nodig hebben.

Eerder werd ook al een eigen bijdrage ingevoerd voor woonbegeleiding, dagbesteding en arbeidsmatige activiteiten; met als bizarre consequentie dat cliënten moeten betalen om te werken….! Daarnaast betalen cliënten in de GGZ meestal al de volle mep van de algemene eigen bijdrage van 175 euro, omdat ze langdurig medicatie slikken.

Daar komen nu ook nog de eigen bijdragen bovenop. De eigen bijdrage in de eerstelijns-GGZ gaat omhoog van 10 naar 20 euro per consult, en het aantal consulten dat vergoed wordt, wordt teruggebracht van 8 naar 5. In de tweedelijns-GGZ wordt een eigen bijdrage ingevoerd van 295 euro voor een gehele behandeling, met een maximum van bijna 600 euro per jaar. Daarnaast moeten cliënten gaan betalen als ze niet op een afspraak komen opdagen. Cliënten die in een GGZ-instelling verblijven, moeten een eigen bijdrage van 145 euro per maand gaan betalen.

Het is idioot dat cliënten, die vaak rond moeten komen van niet meer dan een bijstandsuitkering, dergelijke eigen bijdragen moeten gaan betalen. Mensen hebben er niet voor gekozen om psychische of psychiatrische klachten te ontwikkelen. Waarom zouden ze gestraft moeten worden voor hun klachten en moeten betalen voor hulp, vooral ook omdat ze vaak niet kunnen betalen? Zorg is een basisrecht, en zou kosteloos moeten zijn.

Het gevolg van deze maatregelen, als ze inderdaad ingevoerd worden, zal zijn dat veel mensen niet meer om hulp zullen vragen.  Minister Schippers zegt, dat mensen vooral ondersteuning in hun eigen omgeving moeten zoeken en te makkelijk een beroep doen op professionele hulp. Maar veel mensen met een psychiatrische aandoening hebben weinig mensen om zich heen, en/of stuiten vaak op onbegrip voor hun aandoening.  De drempel voor professionele hulpverlening is daarnaast vaak al hoog, en zal torenhoog worden met dergelijke eigen bijdragen. Veel mensen zullen nog meer vereenzamen, nog depressiever worden of in crisis raken door deze maatregelen. Maar aan menselijk leed hangt geen prijskaartje, en dat is het enige wat telt voor deze regering.

De maatregelen worden verkocht met het verhaal, dat de GGZ teveel kost en ingrijpen dus noodzakelijk zijn. Maar waarom doen steeds meer mensen een beroep op de GGZ? Naar mijn mening nemen psychische klachten toe doordat de maatschappij waarin we leven steeds minder menselijk wordt. Zeker sinds de kredietcrisis nemen onzekerheid, financiële zorgen, werkloosheid en stress op het werk toe. Individualisme en competitie met elkaar zijn jarenlang aangemoedigd door de rechtse politici, en de tegenhanger – de solidariteit van de linkse en arbeidersbeweging – was jarenlang verzwakt. Het is daarom niet vreemd dat zoveel mensen depressief worden, een burn-out ontwikkelen etc.

Als het aan deze regering ligt, kunnen deze mensen in hun eentje verkommeren. Als het aan hun ligt, zo lijkt het, kom je straks alleen nog in aanmerking voor hulp als je bijvoorbeeld met een bijl je buurman te lijf gaat.

Gelukkig hebben GGZ-instellingen al aangekondigd niet aan deze bezuinigingen mee te zullen werken en hebben acties aangekondigd. 29 juni is er een manifestatie in Den Haag, georganiseerd door hulpverlenerinstanties, waar zowel hulpverleners als cliënten zullen protesteren tegen de eigen bijdragen. Wij zullen als werkers binnen de GGZ erop toe moeten zien, dat de instellingen hun poot stijf houden.

Maar meer is nodig: investeringen in de GGZ, om betere ondersteuning te kunnen bieden, in plaats van deze af te breken.  Meer dagactiviteitencentra, in plaats van minder. Door de farmaceutische industrie, de banken en grote bedrijven in gemeenschapshanden te brengen, en de economie op democratische wijze te plannen, zou het mogelijk zijn het geld vrij te maken en daadwerkelijk te investeren in de GGZ en de zorg als geheel. Het zou ook de basis leggen voor een menselijke maatschappij, waarin de behoeften van de bevolking centraal staan, in plaats dat alles draait om de winst van enkele superrijken. Waarin solidariteit met elkaar normaal is, in plaats van individualisme en uitsluiting.