Text Size

Na de Brexit-stemming: ongenoegen organiseren om Tories en hun beleid weg te krijgen!

Op 23 juni stemde een meerderheid van de Britten voor een exit uit de EU. Het establishment, zowel in Groot-Brittannië als in de rest van Europa, was geschokt. Er werd uitgehaald naar de kiezers die het niet begrepen hadden en meteen allemaal als racisten weggezet werden. Dit klopt niet. Het resultaat van het referendum was een revolte van werkende mensen die er genoeg van hebben. We vroegen een reactie aan Hannah Sell van de Socialist Party.

 

eu

“Met de Socialist Party voerden we campagne voor een stem om de EU te verlaten. Wij hebben niets gemeen met de ‘kleine Engelse man’ van Nigel Farage of met de conservatieve politici Boris Johnson en Gove van de Leave-campagne. Onze eerste campagne was overigens net een protest tegen het feit dat deze mensen de officiële status van de Leave-campagne zouden krijgen. We wisten immers dat ze de miljoenen ponden en de zendtijd in de media die hiermee verbonden waren, zouden gebruiken voor een nationalistische en racistische oproep voor een ‘leave’-stem.

“Wij verzetten ons tegen het Europa van het kapitaal, want dat is de EU. Het is een unie van werkgevers die handelt in het belang van de 1% rijksten. De EU legt privatiseringen en bezuinigingen op onze openbare diensten op. Wij verzetten ons daarom tegen die EU. We doen dit samen met de arbeidersklasse in Groot-Brittannië die voor een exit stemde, alsook met de miljoenen werkenden doorheen Europa, in Griekenland, Spanje en Portugal die hard lijden onder het beleid van de EU.

“Er is een gevoel van euforie omdat we het establishment een slag toebrachten op 23 juni. Maar we begrijpen ook dat heel wat werkenden en jongeren voor ‘remain’ stemden en bezorgd zijn over de gevolgen van de exit. Velen zijn bezorgd dat gewone mensen eens te meer de prijs zullen moeten betalen door de economische onrust als gevolg van de exit. Ze zijn ook bezorgd omwille van het gevaar van een toename van racisme, nationalisme en een stemming tegen migranten na het referendum.

“Dat is een reëel gevaar, los van wie het referendum won. De kapitalistische politici langs beide kanten van het referendumdebat probeerden in de campagne gebruik te maken van een antimigrantenstandpunt. Jammer genoeg was er geen massale, onafhankelijke arbeiderspositie. De overgrote meerderheid van de vakbondsleiders en jammer genoeg ook de leiders van Labour steunden allemaal het standpunt van de officiële ‘remain’-campagne. Er is dus een gevaar van racisme, maar we kunnen dat doorbreken met een verenigde beweging van werkenden tegen racisme en tegen bezuinigingen.

“De vakbondsleiders moeten duidelijk zijn: elke poging om opnieuw te besparen op de levensstandaard van de werkenden als gevolg van het referendum of waarbij de Brexit als excuus wordt ingeroepen, moet meteen beantwoord worden met een algemene 24-urenstaking om deze bezuinigingen te stoppen.

“Tegelijk moeten we in het offensief gaan en opkomen voor onmiddellijke vervroegde verkiezingen. De rechterzijde zal niet automatisch als winnaar uit de bus komen na dit referendum. Zoals Jeremy Corbyn terecht opmerkte, hebben miljoenen mensen tegen de bezuinigingen gestemd in het referendum. We moeten dit nu in een beweging omzetten.

“Voor alle duidelijkheid: er zijn verschillende stemmingen onder werkenden over de resultaten van het referendum. Maar onder elite, de 1% van de grote bedrijven en kapitalisten, is er eensgezindheid. Zij zijn verenigd in hun schok omdat dit resultaat niet in hun belang is. De Financial Times vatte het op 24 juni in een redactioneel commentaar samen: “The pitchforks are coming” [vrij vertaald: er komt een afrekening]. Daar zijn ze bang van, ze zijn erdoor verzwakt en hun traditionele partij, de Tories, ligt in de touwen. De gehate premier Cameron is weg, hij heeft gezegd dat hij zal vertrekken.

“De linkerzijde en de arbeidersklasse moeten daar gebruik van maken. We weten dat een linkse regering die opkomt voor een programma in het belang van de meerderheid van de bevolking en tegen de bezuinigingen de ergste vrees is voor het establishment. Zoals we waarschuwden zullen de vertegenwoordigers van het establishment in Labour, de aanhangers van Tony Blair, na het referendum proberen om Jeremy Corbyn af te zetten. Er is geen compromis met deze vertegenwoordigers van het kapitalisme mogelijk.

“Corbyn moet het been stijf houden en onmiddellijk nieuwe verkiezingen eisen waarbij hij opkomt met een duidelijk anti-bezuinigingsprogramma. Een startpunt daarvoor kan het programma zijn waarmee hij voorzitter werd: een verhoging van het minimumloon tot 10 pond per uur, massale bouw van sociale huisvesting, nationalisatie van de spoorwegen en de energiesector. Ook moet hij benadrukken dat de lokale gemeentebesturen tegen de bezuinigingen moeten ingaan. Hij moet duidelijk maken dat geen enkel door Labour gecontroleerd bestuur nog meer bezuinigingen zal doorvoeren en dat deze besturen een begroting zonder bezuinigingen zullen opmaken.

“Dat programma zou een goed vertrekpunt zijn. Wij zouden verder gaan en opkomen voor een uitgewerkt socialistisch programma met de nationalisatie onder democratische arbeiderscontrole van de grote bedrijven die onze economie domineren. Wij zullen daar campagne voor voeren. Maar indien Jeremy Corbyn opkomt met een duidelijk antibezuinigingsprogramma, dan kan dit veel enthousiasme opwekken. Er zijn veel kansen voor de arbeidersbeweging om op het ongenoegen in te spelen, maar we moeten ons daartoe organiseren.”

Nee tegen het Europa van het kapitaal!

Internationalisten en socialisten die tegen de EU zijn, spreekt dat zichzelf niet tegen? Wij denken van niet. De EU is een instelling van verplichte bezuinigingen, van sancties tegen landen die niet in de neoliberale pas lopen, van verplichte liberaliseringen en privatiseringen van onder meer de spoorwegen en de havenarbeid. We verzetten ons tegen die EU vanuit een internationalistisch standpunt: we staan aan de kant van de Griekse, Franse, Spaanse, Portugese, Ierse, Britse, Nederlandse en Belgische werkenden en jongeren in onze gezamenlijke strijd tegen de afbraak van onze levensstandaard.

Binnen de Europese linkerzijde zijn er meningsverschillen over de houding tegenover de EU. De capitulatie van de Griekse premier Tsipras een jaar geleden, nadat een meerderheid van de bevolking ‘Oxi’ (neen) stemde in een referendum over de Europese bezuinigingsplannen, vormde een keerpunt. Als een linkse regering er niet in slaagt om ook maar iets van een andere koers te varen dan de dictatuur van de neoliberale bezuinigingen, dan geeft dit aan dat de EU niet kan hervormd worden.

De voormalige Griekse minister van Financiën Varoufakis stelde achteraf dat er binnen de EU niet geluisterd werd naar zijn nochtans sterke argumenten om geen extra bezuinigingen aan de Griekse bevolking op te leggen. Vreemd genoeg voerde Varoufakis in Groot-Brittannië campagne voor ‘Remain’, terwijl hij zelf ondervond dat het niet mogelijk is om deze EU te hervormen. Andere linkse krachten in het zuiden van Europa kwamen wel tot die conclusie. Het Links Blok in Portugal ging van een “links Europeanisme” om de crisis vanuit de EU op te lossen met een progressief beleid naar een standpunt waarin erkend wordt dat de EU “een oorlogsmachine tegen de bevolking en de sociale rechten” is. Het Spaanse Izquierda Unida, dat samen met Podemos naar de verkiezingen van 26 juni trok, stelt: “De EU kan niet hervormd worden en is onverenigbaar met de soevereiniteit van de volkeren of met gelijk welk beleid van sociale verandering.”

Er zijn onoverbrugbare beperkingen aan het kapitalistische Europese eenheidsproject. Dit proces kon vooruitgang boeken in een context van economische groei, maar in een periode van crisis moest het tot problemen leiden. Er zijn belangenconflicten tussen de dominante nationale kapitalistische klassen in Europa. Er is natuurlijk een vorm van internationale integratie, maar de nationale tegenstellingen zijn daarmee niet verdwenen.

De EU is niet internationalistisch, het is een geïnstitutionaliseerde onderwerping van de economische zwakkere landen aan de sterkere. De kloof tussen de sterkte van de Duitse economie en de zwakte van de Spaanse, Portugese, Ierse of Griekse economie is door de invloed van de EU groter geworden in plaats van kleiner. Bovendien wordt de politieke beslissingsmacht van nationale regeringen sterk aan banden gelegd. De verhoudingen binnen de EU zijn niet gebaseerd op internationale solidariteit, het doet eerder denken aan kolonialisme.

Enkel met een democratisch socialistisch publiek bezit en controle op de belangrijkste productiemiddelen, is het mogelijk om de logica van nationale spanningen in Europa te doorbreken en echte eenheid te realiseren. Daartoe is een Europese coördinatie van strijdbewegingen noodzakelijk. Een linkse regering die in één land breekt met de bezuinigingen, zou een inspiratiebron zijn voor andere de werkenden en jongeren in andere landen. Het zou een aanzet kunnen geven tot bijvoorbeeld eerst een Zuid-Europese federatie van linkse regeringen. Het zou een bres vormen waarlangs de Europese arbeidersbeweging kan bouwen aan een nieuw internationaal alternatief.