Text Size

Spaanse verkiezingen, enthousiasme voor linkse eenheidslijst toont potentieel

Na de vorige verkiezingen volgde een politieke crisis in Spanje. Er kwam geen regering tot stand waardoor er op 26 juni nieuwe parlementsverkiezingen zijn. Opmerkelijk element is het totstandkomen van een linkse eenheidslijst met Podemos, Izquierda Unida (IU, Verenigd Links) en de regionale linkse eenheidsinitiatieven: Unidos Podemos (vrij vertaald: ‘samen kunnen we het’). We spraken met Ángel Morano van Socialismo Revolucionario in Barcelona.

 

Alberto Garzon (IU) en Pablo Iglesias (Podemos)

Alberto Garzon (IU) en Pablo Iglesias (Podemos)

 

Interview door Marisa uit ons Belgische zusterblad ‘De Linkse Socialist’

 

Hoe reageerden de activisten en basismilitanten op de nieuwe verkiezingen en de linkse eenheidslijst?

“De verkiezingen van 20 december werden gezien als een stap vooruit voor al wie jarenlang op straat kwam en al wie na jaren van rechtse regering onder leiding van de conservatieve PP verandering wilde. Podemos, de regionale linkse eenheidslijsten en IU haalden samen meer dan 6 miljoen stemmen. Ondanks de goede resultaten, zorgden de impasse in de regeringsvorming en het algemene gevoel dat er niets zou veranderen met nieuwe verkiezingen tot een gevoel van apathie en berusting. Alle peilingen gaven dit aan.

“Het akkoord dat leidde tot Unidos Podemos veranderde dit beeld compleet. Het eenheidsinitiatief kent nog veel onzekerheden, maar de meest politiek bewuste mensen zijn erg enthousiast. De peilingen geven meteen een vooruitgang aan voor dit nieuwe initiatief. Er worden overal in het land campagnecomités opgezet en er is een gevoel dat er zich een historisch moment voor links aandient.”

Waarom kwamen Podemos en IU niet eerder tot een samenwerking? En waarom was het nu dan wel mogelijk?

“Vaak proberen politieke verantwoordelijken de realiteit aan hun visie en perspectieven aan te passen, maar vroeg of laat moeten ze de werkelijkheid onder ogen zien. Rond de kwestie van linkse samenwerking was het niet anders. Tegelijk was er onder de basis in beide organisaties een groeiende steun voor samenwerking. Dat weegt natuurlijk ook sterk door.

“De invloed van de basis kan niet ontkend worden. Maar het proces om tot een coalitie te komen, is door de leiding gevoerd, zelfs indien de basis nadien geconsulteerd werd en zich massaal uitsprak voor samenwerking. Het zal er nu op aankomen om het samenwerkingsverband op te bouwen. De houding van de activisten in de campagne is de sleutel tot succes. Als de basis zich beperkt tot het opvolgen van de richtlijnen van de leiding, dan wordt niet veel meer gedaan dan affiches plakken. Maar als de basis de campagne zelf mee in handen neemt en een sterke mobilisatie op gang brengt, kan de impact een pak groter zijn.”

Socialismo Revolucionario roept al langer op tot linkse samenwerking. Die is er nu. Wat betekent dit voor deelname aan de verkiezingscampagne?

“SR is uiteraard heel tevreden met deze samenwerking. Het bestaan van een alliantie is op zich een positieve stap die de strijdbaarheid versterkt. Verschillende delen van links zullen nu samenwerken en op natuurlijke wijze elkaars ideeën en gevoeligheden leren kennen. Wij willen deelnemen aan dat proces, het is immers een situatie waarin het bewustzijn onder zowel activisten als bredere lagen van de bevolking sterk kan vooruitgaan.”

Denk je dat Unidos Podemos de sociaaldemocratische PSOE kan inhalen?

“Een gezamenlijke campagne zou het mogelijk maken om groter te worden dan de PSOE, historisch gezien de grootste linkse kracht in het land. Het is zelfs niet uitgesloten dat Unidos Podemos in de buurt van het resultaat van de PP komt in de verkiezingsstrijd. Kijk maar naar de resultaten bij de vorige verkiezingen voor de radicale linkerzijde die op regionaal vlak eenheidslijsten had ingediend. In die regio’s waren er uitstekende resultaten.”

In de regeringsonderhandelingen stelde de leiding van Podemos voor om een coalitie te vormen met PSOE, maar die weigerde en probeerde liever om tot een akkoord te komen met Ciudadanos (rechtse populisten) om het besparingsbeleid verder te zetten. Hoe moet links zich verhouden tot de sociaaldemocratie? Kan er een antibesparingsregering gevormd worden met PSOE?

“Als we naar vorige campagnes kijken, lijkt het waarschijnlijk dat de leiding van Unidos Podemos een abstracte oproep tot politieke verandering zal doen, zonder dit te concretiseren. Eenheid tegen de conservatieve PP zal wellicht centraal staan. Aangezien een meerderheidsregering praktisch uitgesloten lijkt te zijn, zal er wellicht een nieuw voorstel komen aan PSOE om samen een regering te vormen.

“SR beseft dat dit gevaarlijk is. De boodschap die we met de basis willen bediscussiëren, is dat de strijd voor een echte democratie en voor het einde van de besparingen enkel tor resultaat kan leiden als we gaan voor een programma dat echt breekt met dit systeem en overgaat tot socialistische maatregelen: nationalisatie van de banken en de sleutelsectoren van de economie, weigering om de schulden te betalen, een grootschalig programma van publieke investeringen, het recht op zelfbeschikking.

“Dat alles is onmogelijk binnen een regering met een pro-besparingspartij als PSOE. De sociaaldemocratie  wil de besparingen wat afzwakken, maar zonder de wortel van de problemen aan te pakken: de onmogelijkheid van het kapitalisme om de overgrote meerderheid van de werkenden in Spanje een degelijk leven aan te bieden. PSOE is nauw verbonden met het Spaanse establishment en zal als politieke vertegenwoordiger van dat establishment de officiële koers van het wereldkapitalisme niet loslaten. Een regeerakkoord tussen Unidos Podemos en PSOE, los van de exacte numerieke verhouding tussen beiden, zal niet leiden tot een bocht naar links bij PSOE maar eerder tot een capitulatie voor rechts door Unidos Podemos.

“We mogen geen enkele illusie creëren in de mogelijkheid van echte politieke verandering indien dit niet vertrekt van een voldoende sterke krachtsverhouding door sociale mobilisatie. Opdat een linkse regering de arbeidersbeweging kan vooruithelpen, moet zo’n regering een programma hebben dat breekt met de besparingen en in staat is om de eisen van de arbeidersbeweging volledig door te voeren.”