Text Size

Opstand tegen bezuinigingsbeleid: 1,6 miljoen Schotten stemmen Ja

Na een harde champagne van het Britse kapitalistische establishment haalden de voorstanders van Schotse onafhankelijkheid de steun van 1,6 miljoen mensen, vooral uit de arbeidersbuurten. Hiermee stemde 45% Ja, terwijl 55% Nee stemde. Volgens een peiling van YouGov stond de steun voor onafhankelijkheid op 24% in januari 2014. Er is dus bijna een verdubbeling op negen maanden met honderdduizenden werkenden die het Ja-kamp vervoegden in de zoektocht naar fundamentele verandering en een uitweg uit het bezuinigingsbeleid.

Analyse door Philip Stott, Socialist Party Scotland

Tien dagen voor het referendum werd duidelijk dat een meerderheid voor Ja mogelijk was. Dat was een schok voor het kapitalistische establishment. Een combinatie van paniekerige late beloften van meer bevoegdheden voor Schotland en een tsunami van ongeleide projectielen in het kader van “Project Fear” van de grote bedrijven, de gevestigde media, de Tories, Labour en Liberaal Democraten. Zij deden er alles aan om hun klassenbelangen te verdedigen en haalden een meerderheid van Neen-stemmers.

Het feit dat zoveel werkenden en jongeren zich niet lieten doen door deze propaganda en toch Ja stemden, wijst op de wil van de slachtoffers van het bezuinigingsbeleid om via het referendum het politieke establishment af te straffen.

De beweringen van de media, zowel die van Labour als andere, dat het ja-kamp overging tot intimidatie zijn een klucht. De ware intimidatie kwam van Project Fear. Hun harde bezuinigingen vernietigen het leven van de arbeiders en hun gemeenschappen.

Het onmiddellijke gevolg van deze brutale interventie door de kapitalistische klasse is dat er een geradicaliseerde en dynamische arbeidersklasse is die bovendien heft geleerd hoe ver de elite bereid is om te gaan in de verdediging van haar belangen.

De overgrote meerderheid van Ja-stemmers is natuurlijk ontgoocheld. Maar er is ook een besef dat de strijd tegen de bezuinigingen en voor een nieuwe politieke toekomst van Schotland doorgaat. Het momentum moet aangegrepen worden in de nasleep van het referendum.

Veel van deze kwade en energieke werkenden en jongeren kunnen van socialistische standpunten overtuigd worden en kunnen een nieuwe massale arbeiderspartij in Schotland vormen. De taak om een nieuwe politieke kracht van de arbeidersklasse op te bouwen, moet door socialisten en syndicalisten dringend opgenomen worden.

Ter illustratie van de sfeer kunnen we wijzen op een SMS-berichtje van een 22-jarige uit East Kilbride aan de Socialist Party Scotland in de eerste uren nadat het resultaat bekend raakte: “Ontgoocheld met het resultaat, maar het geeft me geholpen om duidelijkheid te krijgen. Dus heb ik een aanvraag tot lidmaatschap van jullie partij ingestuurd. Ik sta 100% achter de Socialist Party”.

Hoge opkomst

Maar liefst 3,6 miljoen mensen stemden in het referendum. Met een opkomst van 85% werden alle records gebroken. In de arbeidersbuurten was de opkomst nooit gezien. In sociale woonwijken was er een opkomst van meer dan 70%. Bij gemeenteraadsverkiezingen is dat doorgaans 25 tot 30%. Honderdduizenden arbeiders stemden Ja in de zoektocht naar een uitweg uit het bezuinigingsbeleid en uit verzet tegen de kapitalistische politieke elite die de bezuinigingen doorvoert.

In de bastions van de arbeidersklasse, waaronder de grootste stad Glasgow maar ook in Dundee, North Lanarkshire en West Dunbartonshire, was er een sterke Ja-stem. Arbeidersbuurten in de steden en dorpen doorheen Schotland kenden een meerderheid van Ja-stemmen.

Sommige arbeiders stemden Neen, sommigen deden dit erg terughoudend maar waren bang door de tsunami van dreigementen en chantage door de grote bedrijven en de gevestigde media die bleven benadrukken dat er jobs zouden verdwijnen, dat bedrijven naar Engeland zouden trekken en dat de arbeiders er slechter van af zouden zijn in een onafhankelijk Schotland.

De media was bijzonder vijandig tegenover onafhankelijkheid. Slechts één Schotse krant, de zondageditie van The Herald, pleitte voor een Ja-stem. De openlijke vooringenomenheid van de BBC leidde tot woede en maakte duidelijk dat dit mediabedrijf een wapen van de grote bedrijven en het establishment is. Het falen van de SNP-leiders om op de aanvallen te antwoorden, ze benadrukten integendeel hun bereidheid om de belastingen voor de grote bedrijven te verlagen en hun voorstel van een munteenheid waardoor een onafhankelijk Schotland nog steeds in de bezuinigingsval zou vastzitten. Dat zorgde ervoor dat de propaganda van Project Fear grotendeels onbeantwoord bleef.

Een andere belangrijke factor voor het resultaat was het gebrek aan vertrouwen in de voorstellen van de SNP-leiding voor een onafhankelijk Schotland. De SNP staat voor een voortzetting van het kapitalisme en heeft geen antwoord op de bezuinigingen. Het gebrek aan vertrouwen in Alex Salmond en de SNP kwam doorheen de campagne steeds opnieuw naar voor. De meeste mensen dachten volgens peilingen dat ze het economisch slechter zouden hebben in de SNP-versie van Schotse onafhankelijkheid.

Een nieuwe partij opbouwen

Moest er een massale arbeiderspartij bestaan hebben, dan zou de steun voor het Ja-kamp wellicht groter geweest zijn. Dan zou er gepleit worden voor een duidelijke breuk met het bezuinigingsbeleid door de sleutelsectoren in publieke handen te nemen zodat ook degelijke lonen en arbeidsvoorwaarden mogelijk worden. De opkomst en het enthousiasme voor de meetings met Tommy Sheridan in de Hope over Fear tournee, waarin de Socialist Party Scotland een leidinggevende rol speelde, bevestigt het potentieel.

We moeten nu dringend stappen zetten in de opbouw van een nieuwe massale partij voor de werkende bevolking. Als dit te lang op zich laat wachten, dreigt het momentum verloren te gaan en kan de pro-kapitalistische SNP opnieuw terrein winnen. Zelfs Labour, ondanks het verraad, zou een zekere electorale steun kunnen winnen voor de Britse parlementsverkiezingen van volgend jaar als het er zal op aankomen om de Tories weg te stemmen.

Het voorbeeld van Spanje met de opkomst van Podemos bij de laatste Europese verkiezingen is opmerkelijk. Vanuit het niets haalde Podemos miljoenen stemmen. Dat geeft aan wat mogelijk is. De autoriteit die opgebouwd is doorheen de Hope over Fear meetings zorgt ervoor dat Tommy Sheridan samen met socialisten, syndicalisten in de RMT en andere vakbonden, een initiatief kunnen nemen dat snel kan ontwikkelen.

Zoals Socialist Party Scotland voorspelde, werd het referendum door velen gebruikt om te protesteren tegen de politieke elite en tegen hun bezuinigingsbeleid. Er was een sterk klassenonderscheid in de stembusgang.

De beter begoede middenklasse en het platteland van Schotland stemde vooral Neen. Een grote meerderheid van 55-plussers stemde eveneens Neen. De opkomst was hoog doorheen Schotland, maar zeker onder de middenklasse en op het platteland werd massaal gestemd in een mobilisatie om een Ja-meerderheid te voorkomen. Dit gebeurde ook in gebieden waar de SNP een traditionele basis heeft.

Lege overwinning

Het resultaat van het referendum is een holle overwinning voor de kapitalistische klasse en het politieke establishment. Er is een nieuwe instabiele situatie voor het Britse kapitalisme. Het toekennen van meer bevoegdheden voor Schotland is onvermijdelijk. Eisen voor meer devolutie voor Wales en Noord-Ierland zullen aan kracht winnen, net zoals de eis van vormen van devolutie voor Engeland.

De conservatieve premier Cameron beloofde enkele uren na de bekendmaking van het resultaat al dat er een nieuwe grondwettelijke regeling komt waarbij “Engelse parlementsleden beslissen over Engelse wetten.” Zoals Andrew Marr van de BBC opmerkte: “Wat begon met een stemming over de vraag of Schotland het Verenigd Koninkrijk zou verlaten, eindigt in een uitzonderlijke grondwettelijke revolutie die door de premier in Downing Street werd aangekondigd.”

De kwestie van Schotse onafhankelijkheid is hiermee niet voor minstens een generatie geregeld, zoals Cameron beweerde. De eis voor een nieuw referendum zal aan kracht winnen. Zeker na de Britse parlementsverkiezingen van 2015 zal dit het geval zijn. Alle gevestigde partijen, met inbegrip van Labour, willen het bezuinigingsbeleid verderzetten.

Labour verloor de arbeidersklasse

Het referendum heeft de erosie van steun voor de grote partijen aangetoond, zeker voor de Scottish Labour Party was dit het geval. De Tories en LibDems zijn bijna volledig van de kaart geveegd in Schotland. Maar de steun voor Labour bleef erg groot en werd nu ondermijnd. Dit werd versterkt door het feit dat Labour zich opwierp als centrale kracht in Project Fear waarbij het nauw samenwerkte met de conservatieven. Zoals een gezondheidswerker ons stelde: “Labour heeft de unie gered, maar de arbeidersklasse verloren.”

De Schotse Labour-leider Johann Lamont stelde het resultaat voor als een “overwinning”. De voormalige arbeidersbasis van Labour is weg gesmolten en velen zullen de rol van Labour in deze campagne niet gauw vergeten of vergeven.

Ook de beperkingen van de pro-kapitalistische SNP-leiding werden duidelijk. Het potentieel voor een nieuwe massale arbeiderspartij in Schotland is tijdens de campagne sterk gegroeid. Er moeten de komende weken dringende en concrete stappen in deze richting gezet worden.

Er is zowel ontgoocheling als een blijvende woede onder honderdduizenden arbeiders. De komende dagen zullen er ongetwijfeld nog protestacties en betogingen zijn.

Het gevoel dat de media, grote bedrijven en het volledige politieke establishment weg moeten, zal in de nasleep van het referendum sterker worden. Als er op de strijdbaarheid verder wordt gebouwd, zal de enorme radicalisering van de arbeidersklasse tijdens deze campagne niet zomaar verdwijnen.

Socialist Party Scotland komt op voor:

  • Geen penny voor bezuinigingen van Westminster die in Schotland door de SNP-regering of de lokale besturen van Labour en/of SNP worden doorgevoerd. Begrotingen die jobs en openbare diensten verdedigen.
  • Voor een massale beweging met stakingen, betogingen en massaprotest tegeb de bezuinigingen. De vakbonden moeten overgaan tot gecoördineerde stakingsacties in Schotland en doorheen Groot-Brittannië
  • Voor een nieuwe massale arbeiderspartij die een strijdbaar alternatief aanbiedt voor de 1,6 miljoen mensen die tegen Project Fear ingingen
  • Doe mee met de Socialist Party Scotland in de strijd voor socialisme!