Text Size

Nee tegen de monarchie. Voor een socialistische republiek!

King of DiamondsDe komende periode doet officieel Nederland, de media, de politiek en alles wat met de heersende klasse samenhangt of de crisis niet bestaat. Even geen narigheid, armoede, werkloosheid en bezuinigingen.

Maar de kroning van de koning. De discussie over de inhuldiging gaan in de Tweede Kamer over welke kleur vest er bij het jacquet gedragen moet worden en over de eedaflegging. De gure wind van de derde recessie in de economie sinds 2008 wordt even weggedrukt door de oranje gloed van het sprookje van de monarchie. Maar na 30 april is het gewoon weer crisis en wordt de arbeidersklasse verder uitgekleed.

Artikel door Pieter Brans

Het koningshuis is traditie, wordt gezegd. Onjuist; Nederland was van 1582 tot 1815 een republiek. Willem van Oranje speelde een belangrijke rol bij de onafhankelijkheid van de Republiek van de Nederlanden, maar hij deed dat niet om koning te worden. Het koningschap van Nederland is na 1582 in de aanbieding gekomen, maar niemand wilde. Zo werd het een republiek. Een republiek van en voor een kleine groep rijke kooplieden, de regenten. 

Zij betaalden het leger en de marine. En ook de bevelhebbers daarvan. Traditioneel stond bovenaan een Prins van Oranje die stadhouder werd genoemd. Af en toe kreeg men in Nederland genoeg van de inhalige regenten en hun belastingen. Dan was er een volksoproer. Dat gebeurde regelmatig. Niet voor niets is de benedenverdieping van het stadhuis op de Dam, het stadhuis van Amsterdam en vele andere steden, een soort fort met tralies. Dat diende niet op gevangenen binnen te houden maar om de boze burgers buiten de deur te houden. De schutterij leerde ze wel mores vanaf de eerste etage...

Als er politieke trammelant was (en die was er regelmatig) dan keken de “kleine luyden” in de Nederlandse republiek naar de opperbevelhebber, de Prins van Oranje. Die trok dan weer meer macht naar zich toe. Aan dit feest kwam een einde door de Franse revolutie en de Bataafse republiek. De rijke regenten hadden de oorlog tegen Frankrijk verloren, waren geruïneerd door de revolutie en de belastingen van Napoleon, en de Prins van Oranje die nar Engeland was gevlucht, moest uitkomst brengen.

Hij werd de koning van een rijk dat Nederland, België en Luxemburg omvatte. De overwinnaars van Napoleon en de Franse revolutie, de Engelsen, de Russen, de Oostenrijkers en de Pruisen, wilden nooit meer een revolutie in Europa en nooit meer Franse overheersing. Dus werd aan de Noordkant een stevig koninkrijk in elkaar getimmerd, waar de Prins van Oranje gretig de troon van opeiste. Nederland, België en Luxemburg hebben nooit om een koning gevraagd, maar er één gekregen van de grootmachten uit die tijd. Nederlands is de monarchie dus beslist niet. 

Koning Willem I beheerde dat koninkrijk niet echt goed. De Belgen wilden al gauw weg uit het benauwende gebrek aan industriële ontwikkeling en democratie. Koning Willem I deed met zijn mislukte veldtocht tegen België de staatschuld stijgen tot 200% van het BNP. Werd toen heel normaal gevonden.

Het koningschap is goedkoop, wordt gezegd. De Nederlandse monarchie kost jaarlijks bijna 40 miljoen Euro, terwijl de koninklijke familie behoort tot de allerrijksten in de wereld. De Britse monarchie kost minder, 36,5 miljoen Euro. Nooit is aangetoond dat het koningschap zakelijke deals binnenbrengt. Of het zou Prins Bernhard moeten zijn, die zich in de jaren zeventig liet betalen om in Nederland de belangen van vliegtuigfabrikant Lockheed te behartigen.

Hoewel de Koninklijke familie daar zelf niet zo veel aan kan doen, is de monarchie niet erg democratisch. Demonstreren was bij de vorige kroning een groot probleem, zo groot dat de Mobiele Eenheid overal in Amsterdam de dagjesmensen van de straat ramde. En nog een paar krakers (‘Geen woning, geen kroning’) misschien. Een studente met een bordje “Weg met de monarchie. Het is 2013!” werd bij een uitje van Beatrix door de politie preventief opgebracht. Bij het staatsbezoek van de Japanse keizer zijn bordjes met “Pay your debts” gericht tegen het gebrek aan compensatie voor Japans oorlogsleed, uit de handen van oudere kampslachtoffers weggehaald. Alles opdat de majesteitelijkheden niet door demonstranten geschokt werden. Hoewel het in dit soort geval meestal gaat om overijverige politiemensen, geeft het de benauwde mentaliteit aan die de monarchie bij sommige “gezagsdragers” en hun aanhangers opwekt.

De monarchie is een prachtig instituut voor de heersende klasse. Zij proberen door middel van de monarchie allerlei emoties op te wekken om zich achter te verschuilen. De rijkdom en het drama, zij dienen beide om de aandacht van de uitbuiting af te leiden. Het wekt bewust een droom tot leven om de dagelijkse werkelijkheid van uitbuiting te verdoezelen.

Onze droom is een andere. Die van een klasseloze maatschappij die produceert voor de behoefte van iedereen en niet de behoeften van een kleine elite. Die van een maatschappij waarin machtsposities niet binnen families worden overerfd (net als in Noord-Korea trouwens) maar waarin alle vertegenwoordigers worden gekozen, herroepbaar zijn en niet meer verdienen dan het loon van een gemiddelde arbeider.  En wat ons betreft is het niet een droom, maar wij willen de meerderheid in de samenleving bereiken om deze samenleving daadwerkelijk te realiseren. De monarchie is een ding van het verleden. Een beperkt verleden bovendien. De toekomst is aan de republiek. Niet een republiek van rijken, zoals in de Gouden Eeuw. Geen belastingparadijs voor de eigenaren van het grote geld. Maar een socialistische republiek, een democratische republiek die alle rijkdom van de samenleving beheert. Een republiek van en voor de werkende klasse.