Text Size

Inburgeringstrajecten. Is het doel meer samenhorigheid of verdeeldheid?

Is het de context van de economische crisis die de Europese rechterzijde de standpunten van extreemrechts doet overnemen? Of zijn het andere factoren? Ook in België speelt het integratiedebat.

Artikel door Simon (Luik) uit de zomereditie van De Linkse Socialist

Na Sarkozy, Merkel, Cameron en De Wever kon Didier Reynders niet achterblijven. Hij verklaarde dat “Molenbeek buitenland is” om vervolgens een dringend wetsvoorstel te doen voor een nieuw inburgeringstraject. Hij stelde dat het integratiebeleid in Brussel is mislukt. Deze nieuwe positionering van de Franstalige liberalen kreeg een forse duw in de rug vanuit onverwachte hoek. De fundamentalisten van Sharia4Belgium verdienden met hun standpunten en optredens de gouden medaille van nuttige idioten voor racistische gevoelens en standpunten.

De nieuwe koers van de MR (Walloonse liberalen) is niet verwonderlijk. De partij liet zich al eerder opmerken met populistische en wel bijzonder rechtse standpunten en uitlatingen. Zo stemden enkele verkozenen van de partij tegen het wetsvoorstel dat adoptie door koppels van hetzelfde geslacht toeliet. Alle gevestigde partijen gaan mee met het eenheidsdenken waar de MR uiting van heeft. De PS en Ecolo houden het op afgezwakte voorstellen van het inburgeringstraject dat de MR voorstelt. In Vlaanderen werd een inburgeringstraject eerder al verplicht.

Uiteraard heeft niemand iets tegen het aanbieden van taallessen of begeleiding voor nieuwkomers. Maar is het doel van een verplicht inburgeringstraject het versterken van samenhorigheid of eerder het inspelen op racistische vooroordelen om daar electoraal voordeel uit te halen? Er wordt gedaan alsof migranten zich niet willen integreren in de ‘Belgische samenleving’, terwijl ze deel uitmaken van die samenleving. Of zijn ze minderwaardige leden van de samenleving? Het feit dat taallessen vandaag vaak met overbevolking te kampen hebben, wijst overigens op een ander probleem: het tekort aan publieke middelen voor alle vormen van onderwijs en begeleiding.

Bovendien moeten we de vraag stellen wat van het inburgeringstraject wordt verwacht. Vlaams minister van integratie Bourgeois (N-VA) liet een ‘starterspakket’ opstellen waarin op een bijzonder betuttelende wijze wegwijs werd gemaakt in de ‘Vlaamse normen en waarden’. Wil de minister dat iedereen braafjes thuis naar televisie kijkt, tussendoor naar de nieuwste Vlaamse schlagers luistert en ’s avonds een portie bloemkool in witte saus met worst en aardappelen verorbert?

Een van de fundamentele redenen waarom een deel van het politieke establishment stelt dat het ‘multiculturele model’ faalt, is de economische achtergrond van crisis. Het model dat ze zelf jarenlang verdedigden, ging niet uit van gelijkwaardige rechten en mogelijkheden maar beperkte zich tot het moralistische argument van respect voor mensen met een andere huidskleur. Tegelijk werd een verdeel-en-heerspolitiek gevoerd waarbij vluchtelingen en mensen-zonder-papieren als goedkoop zwart personeel werden ingezet waardoor alle arbeids- en loonsvoorwaarden onder druk werden gezet.

Nu de crisis de tekorten verder doet toenemen, krijgt die politiek een verlengstuk en wordt de verantwoordelijkheid voor heel wat sociale problemen bij delen van de arme bevolking gelegd. Het doel: ons laten geloven dat werkenden en uitkeringstrekkers van ‘autochtone’ afkomst niet dezelfde belangen hebben als die van ‘allochtone’ afkomst. De 1% rijksten willen de 99% armsten verdelen zodat ze zich niet focussen op de fundamentele tegenstelling in dit systeem.

Geen enkele gevestigde partij vertrekt van een standpunt van eenheid van alle onderdrukten om van daaruit te pleiten voor een gezamenlijke strijd voor degelijke jobs voor iedereen, betaalbare huisvesting, toegankelijk onderwijs,... Hun voorstellen zijn niet gericht op een solidaire samenleving met respect voor verschillende culturele uitingen. Hun voorstellen zijn bedoeld om in te spelen op racistische vooroordelen en op een cynische verdeel-en-heerspolitiek als antwoord op de tekorten als gevolg van het falen van hun eigen systeem.

Daartegenover hebben we nood aan een partij die de belangen van alle onderdrukten verdedigt en dit even efficiënt doet als de gevestigde partijen de belangen van het patronaat verdedigt. In die zin was het overigens spijtig dat Bernard Wesphael van de nieuwe Mouvement de Gauche in het Waalse parlement steun gaf aan de vraag van MR voor een dringend debat over het inburgeringstraject.