Als echte socialisten de nationalisering van de banken eist, werd dit door de vertegenwoordigers van grote edrijven steevast afgedaan als onmogelijk. Zodra een bank echter in de problemen dreigt te komen en daardoor de belangen van diezelfde ondernemers bedreigt, wordt wel tot een nationalisering overgegaan. Geen nationalisering in het belang van de gemeenschap, maar wel om de verliezen op de gemeenschap af te schuiven!

Northern Rock werd door de Britse Labour-regering genationaliseerd omdat de bank failliet dreigde te gaan. De overheid greep in om de belangen van de grote klanten van de bank veilig te stellen. Tegelijk werd aangekondigd dat de komende drie jaar meer dan 2000 banen zullen verdwijnen bij de bank. Dat is bijna een derde van de 6500 banen bij Northern Rock. In de VS werd eerder ook ingegrepen door de overheid om Bear Stearns te redden.

In de Verenigde Staten zijn intussen een dozijn kleinere banken failliet gegaan, voormalig IMF-econoom Kenneth Rogoff waarschuwt bovendien dat er ook grote banken kunnen volgen. En ook in Europa ziet het er niet goed uit voor een aantal banken. In Denemarken, het eerste West-Europese land dat officieel in recessie ging, moest de nationale bank ingrijpen om de regionale Roskilde Bank te redden. De Deense nationale bank moest 500 miljoen euro vrijmaken om Roskilde Bank over te nemen en een consortium van 137 Deense banken stoppen er ook nog 100 miljoen euro in (een maand geleden werd ook al 100 miljoen euro van de nationale bank in Roskilde gestoken). Indien er meer banken op deze manier in de problemen komen, is het maar de vraag of er nog voldoende middelen zullen zijn om op een zelfde manier in te grijpen.

Het feit dat overheidsmiddelen worden gebruikt voor het redden van de bank, zorgt er voor dat het de gemeenschap is die opdraait voor de risico’s die werden genomen door de banken. Zolang die risico’s zorgden voor winsten, waren het de aandeelhouders die het risico 'droegen'. Als de verliezen zich opstapelen, is het plots aan de gemeenschap om het risico te dragen.

De nationalisering van Roskilde Bank leidt opnieuw tot discussie over vergelijkbare mogelijkheden bij andere banken. Sinds het begin van de kredietcrisis hebben de banken wereldwijd al 500 miljard dollar aan verliezen moeten afboeken. Na de Deense Roskilde Bank, zullen ongetwijfeld anderen volgen. Daarbij wordt onder meer uitgekeken naar UBS, Crédit Suisse en Fortis.

Een studie van de Amerikaanse professoren Franklin Allen en Elena Carletti (van de universiteit van Pennsylvenia) stelt dat Europese regeringen niet voorbereid zijn op scenario’s van banken die dreigen failliet te gaan. Alleen bij wijze van voorbeeld werden daarbij Fortis, UBS en Crédit Suisse vermeld. De professoren stellen dat de Nederlandse en Zwitserse overheden wellicht niet in staat zouden zijn om de financiële gevolgen te dragen, hierdoor zou er mogelijk naar een Europese oplossing moeten worden gezocht.

De “nationaliseringen” van Northern Rock of Roskilde zijn opvallend na de jarenlange neoliberale retoriek waarin overheidsinterventies als iets “vies” werden gezien. Nu mogen dergelijke interventies blijkbaar wel weer, maar dan alleen om de verliezen naar de gemeenschap over te dragen...